ابو القاسم راز شيرازى
177
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
فضائل را كه نوافل و مستحبّات است به عمل مىآورند . و حضرت امام عليه السّلام تعجّب مىفرمايد كه چگونه بدن بدون روح زنده است ؟ زيرا كه فرائض به سبب امر الهى و حثّ « 51 » بر آن به منزلهء روح عبادات است ؛ چرا كه در آن امتثال امر است و امتثال امر ، حقيقت و روح عبادت است . فرموده است علىّ بن الحسين عليه السّلام : تعجّب مىكنم از براى طالب فضيلت و ترككنندهء فريضه . و نيست اين عمل مگر به سبب محروم بودن از معرفت امركننده و محروم بودن از معرفت عظمت او و ترك كردن ديدن منّتهاى سابقهء او به آنكه اهليّت داده است انسان را از براى امر خود ، و برگزيده است او را از ساير طبقات موجودات از براى امر و حكم خود ؛ يعنى اگر معرفت آمر را به عزّت و قدرت و استغناء و عظمت ، و معرفت خود را به ذلّت و عجز و فقر و حقارت ، حاصل نمود و با وجود عدم مناسبت فىمابين آمر و عبد ، منن « 52 » سابقهء او را نسبت به خود ، از اعطاى وجود و لوازم آن و تربيت كردن دائم ، و « ارسال رسل » « 53 » و « انزال كتب » « 54 » به جهت هدايت عبد و نجات و كمال او و انس و قرب يافتن در خدمت چنين آمرى بىنياز ، ملاحظه نمود ، مىيابد كه امر به خدمت و عبادت نيست مگر از عين منّت بر عبد كه او را اهليّت خدمت داده و او را به جهت قرب و مناجات خود برگزيده و الّا : « اين التّراب و ربّ الارباب » « 55 » ، يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ
--> ( 51 ) - تشويق و ترغيب كردن ، اصرار كردن ، برانگيختن ( 52 ) - منّتها ؛ احسانها و نيكوئيها ( 53 ) - فرستادن پيامبران ( 54 ) - فرو فرستادن كتابهاى آسمانى ( 55 ) - كجا خاك را با پروردگار پروردگاران ، سر همسرى و برابريست ! ؟ يعنى آدم خاكى را با خداى تعالى چه نسبت ؟ : چه نسبت خاك را با عالم پاك ؟